Kategorie
Blog

Opiaty a opioidy: jaka jest między nimi różnica?

Opiaty i opioidy to terminy, które brzmią podobnie, oraz odnoszą się do podobnych sfer i dlatego często mogą być mylone. W rzeczywistości sprawa wygląda jednak tak, że między tymi środkami istnieją pewne zasadnicze różnice.

Charakterystyka opiatów

Jeśli chodzi o opiaty, są to, jak sama nazwa wskazuje, substancje pochodzące bezpośrednio z opium, czyli z wysuszonego soku niedojrzałych makówek lekarskich. Opiaty mogą przybrać różną formę, jednymi z najpopularniejszych tego rodzaju substancji są morfina oraz kodeina. Ogółem jest ich około dwudziestu. Środki te wykorzystuje się przede wszystkim w medycynie. Mają one bowiem działanie przeciwbólowe.

Charakterystyka opioidów

Opioidy to natomiast szersza grupa niż opiaty. Po pierwsze odnosi się ona zarówno do substancji pochodzenia naturalnego, jak i do substancji pochodzenia syntetycznego. Tym, co decyduje, czy dany środek można zaliczyć do opioidów, nie jest jego geneza, lecz działanie. Podstawowym wyznacznikiem opioidów jest bowiem to, czy substancje te działają na receptory opioidowe. Mogą to być opiaty takie jak morfina czy kodeina, ale nie muszą. Opioidy to także fentanyl, oksykodon czy buprenorfina. Istnieją również opioidy endogenne, czyli takie, które są wytwarzane naturalnie w ludzkim organizmie. To chociażby takie substancje jak enkefalina, dynorfina czy endorfina.

Zastosowanie opioidów jest z grubsza takie samo jak zastosowanie opiatów. Środki te wykorzystuje się w medycynie do uśmierzania bólu. Niektóre z nich, takie jak kodeina czy loperamid, są ogólnodostępne. Żeby zdobyć te mocniejsze, trzeba jednak posiadać receptę. Oprócz działania przeciwbólowego opioidy mogą także wykazywać się zdolnościami do leczenia duszności oraz biegunki. Kodeinę stosowano niegdyś również w lekach na kaszel, ale dziś odchodzi się od wykorzystywania ich w taki sposób.

Opioidy działają skutecznie, jednak mają też pewien skutek uboczny – można się od nich uzależnić. Jeżeli zajdą takie okoliczności, koniecznie trzeba udać się na detoks, który odtruwa organizm z nadmiaru substancji i pomaga przywrócić normalne funkcjonowanie.